हाम्रो बाल्यकालको आहारले दिमागमा कति गहिरो प्रभाव पार्ला भन्नेबारे हालै गरिएको एक वैज्ञानिक अध्ययनले एउटा अचम्मलाग्दो तथ्यको खुलासा गरेको छ।
बाल्यकालमा अत्यधिक मात्रामा जङ्क फूड खाँदा दिमागको संरचना स्थायी रूपमा परिवर्तन हुन सक्ने अध्ययनले देखाएको छ। सबैभन्दा अचम्मको कुरा त, वयस्क उमेरमा पूर्ण रूपमा स्वस्थकर खानपिन अपनाउँदा पनि दिमागको त्यो पूर्वक्षति पूर्ण रूपमा निको हुँदैन।
'नेचर कम्युनिकेसन्स'मा प्रकाशित युनिभर्सिटी कलेज कर्कको एक अध्ययन अनुसार, नियमित रूपमा उच्च चिल्लो र उच्च चिनीयुक्त खाना खाने बालबालिकाहरूले आफ्नो दिमागमा स्थायी परिवर्तनहरू अनुभव गर्न सक्छन्। बाल्यकालमा पर्याप्त पोषक तत्त्व नभएका यस्ता खाना खाँदा भविष्यमा हाम्रो खाने बानी नै स्थायी रूपमा परिवर्तन हुन सक्ने पनि पाइएको छ। यसले हाम्रो भोक नियन्त्रण गर्ने मस्तिष्कका भागहरूलाई प्रत्यक्ष असर गर्छ।
जङ्क फूडले हाम्रो शरीरको तौल त बढाउँछ नै, मस्तिष्कको कार्यप्रणालीलाई पनि सुस्त बनाउँछ। जङ्क फूडको अत्यधिक सेवनले व्यक्तिको स्मरणशक्ति, ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता र नयाँ कुराहरू सिक्ने क्षमतालाई कमजोर बनाउने अनुसन्धानले स्पष्ट रूपमा देखाएको छ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले मुसामा गरेको एक अध्ययनबाट यस्तो तथ्य पत्ता लगाएका हुन्। जुन जनावरलाई जीवनको सुरुवातमा बोसो र चिनीको मात्रा बढी भएको खाना खुवाइएको थियो, उमेर बढ्दै जाँदा उनीहरूको खाने बानीमा स्थायी परिवर्तनहरू देखिए। वैज्ञानिकहरूले यो परिवर्तनलाई 'हाइपोथ्यालेमस'मा हुने गडबडीसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडेका छन्। हाइपोथ्यालेमस मस्तिष्कको यस्तो महत्त्वपूर्ण भाग हो, जसले हाम्रो भोक र ऊर्जा सन्तुलनलाई नियन्त्रण गर्दछ।
जङ्क फूडबाट मस्तिष्कमा हुने क्षति स्थायी हुन सक्ने भए पनि वैज्ञानिकहरूले केही राहतको कुरा पनि औँल्याएका छन्। अनुसन्धानका अनुसार, केही लाभदायक आन्द्राको ब्याक्टेरिया र प्रीबायोटिक फाइबरको सेवन गरेर यी नकारात्मक प्रभावहरूलाई केही हदसम्म कम गर्न सकिन्छ।
'हाम्रा निष्कर्षहरूले स्पष्ट रूपमा देखाउँछन् कि हामीले जीवनको सुरुवातमा के खान्छौँ, त्यो वास्तवमै महत्त्वपूर्ण हुन्छ,' अध्ययनकी लेखक डा. क्रिस्टिना कुएस्टा–मार्टीले निष्कर्षको सारांश प्रस्तुत गर्दै भनिन्।