लीलबहादुर क्षेत्री नेपाली भाषाका प्रसिद्ध साहित्यकार, उपन्यासकार तथा कथाकारका रूपमा परिचित छन्। उनको जन्म भारतको असम राज्यमा भएको थियो। नेपाली भाषा र साहित्यको विकासमा उनले पुर्याएको योगदानका
कारण उनी नेपाली साहित्य जगतमा अत्यन्त सम्मानित व्यक्तित्व मानिन्छन्। भारतमा बसेर नेपाली भाषामा सिर्जना गर्ने साहित्यकारहरूमध्ये उनको नाम अग्रपङ्क्तिमा आउँछ।
क्षेत्रीले आफ्नो जीवनको प्रारम्भिक समय सामान्य पारिवारिक परिवेशमा बिताए। बाल्यकालदेखि नै अध्ययन, साहित्य तथा समाजका विविध पक्षप्रति उनको गहिरो रुचि थियो। यही रुचिले उनलाई साहित्य सिर्जनातर्फ प्रेरित गर्यो। उनले आफ्नो लेखनमार्फत समाजका यथार्थ अवस्था, मानवीय संवेदना, संघर्ष, गरिबी, सांस्कृतिक मूल्य तथा समयका परिवर्तनशील पक्षलाई सशक्त रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
उनका कृतिहरूमध्ये ‘बसाइँ’ विशेष रूपमा चर्चित छ। यो उपन्यास नेपाली साहित्यको एक उत्कृष्ट कृतिका रूपमामानिन्छ। ‘बसाइँ’ मा आर्थिक अभाव, सामाजिक असमानता तथा जीविकोपार्जनका लागि मानिसले आफ्नो जन्मथलो
छोड्नुपर्ने बाध्यतालाई मार्मिक ढंगले चित्रण गरिएको छ। यस कृतिले नेपाली समाजको यथार्थ चित्र प्रस्तुत गरेको कारण व्यापक लोकप्रियता प्राप्त गरेको छ।
लीलबहादुर क्षेत्रीका अन्य साहित्यिक रचनाहरूमा कथा, निबन्ध तथा विभिन्न सामाजिक विषयवस्तुमा आधारित लेखहरू समावेश छन्। उनका कृतिहरूमा मानव जीवनका सुख-दुःख, आशा-निराशा, संघर्ष र परिवर्तनका कथाहरू
जीवन्त रूपमा प्रस्तुत गरिएका छन्। सरल भाषा, गहिरो भाव र यथार्थवादी प्रस्तुति उनका लेखनका प्रमुख विशेषता हुन्।
उनले नेपाली भाषा र साहित्यको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले। भारतमा नेपाली भाषाको अस्तित्व, विकास र सम्मानका लागि उनले साहित्यिक क्षेत्रमार्फत निरन्तर योगदान दिए। उनका कृतिहरू नेपाल तथा भारतका नेपाली भाषी समुदायमा समान रूपमा लोकप्रिय छन्।
नेपाली साहित्यमा पुर्याएको योगदानको कदरस्वरूप उनले विभिन्न सम्मान तथा पुरस्कार प्राप्त गरेका छन्। उनको साहित्यिक योगदानले नयाँ पुस्ताका लेखक तथा पाठकलाई प्रेरणा प्रदान गरेको छ।
लीलबहादुर क्षेत्री नेपाली साहित्यका एक युगीन स्रष्टा हुन्। उनका रचनाहरूले समाज, संस्कृति र मानव जीवनका विविध पक्षलाई उजागर गर्दै नेपाली साहित्यलाई समृद्ध बनाएका छन्। उनको साहित्यिक विरासत भविष्यका पुस्ताका लागि पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रहनेछ।
एजेन्सी
