मलाला युसुफजईको जन्म पाकिस्तानको सुन्दर तर द्वन्द्वग्रस्त स्वात उपत्यकामा भयो। उनका बुबा, जियाउद्दिन युसुफजई, एक शिक्षक, कवि र सामाजिक अभियन्ता थिए। उनले "खुशहाल पब्लिक स्कूल" नामक विद्यालय स्थापना गरेका थिए र आफ्नी छोरी मलालालाई पनि शिक्षाको महत्त्वको बारेमा सानैदेखि सिकाउँदै आएका थिए। मलालाले सानो उमेरदेखि नै शिक्षा, न्याय र समानताको पक्षमा बोल्न थालेकी थिइन्।

२००७ देखि स्वात उपत्यकामा तालिबानको प्रभाव बढ्न थाल्यो। उनीहरूले महिलाहरूलाई विद्यालय जान रोक लगाए, सांगीतिक कार्यक्रमहरू बन्द गराए र कठोर इस्लामी कानून लागु गरे। यो समय अत्यन्तै भयावह थियो, विशेषतः केटीहरूका लागि।

मलालाले बीबीसी उर्दूको लागि ‘गुल मकाई’ नामक छद्म नाममा ब्लग लेख्न थालिन्, जसमा उनले तालिबान शासनको त्रासदी र केटीहरूले शिक्षाको लागि भोग्नुपर्ने समस्याहरू बारे लेखिन्। यो ब्लगले उनलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिचित बनायो।

९ अक्टोबर २०१२ मा, जब मलाला आफ्नो साथीहरू सँग स्कूलबाट फर्किरहेकी थिइन्, तालिबानी आतंककारीहरूले उनको स्कूल बस रोके र उनको टाउकोमा गोली हाने। उनको टाउको, घाँटी र काँधमा चोट लाग्यो। घटनापछि मलालालाई उपचारका लागि सुरुमा पेशावर, त्यसपछि बेलायतको बर्मिंघममा स्थानान्तरण गरियो। लामो उपचारपश्चात् उनले स्वास्थ्य लाभ गरिन्।

यो घटना विश्वभर चर्चित बन्यो र मलालाको साहसको प्रशंसा गरियो। लाखौं मानिसहरूले उनको समर्थनमा आवाज उठाए।

२०१४ मा, मलाला युसुफजईले नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरिन्। उनी मात्र १७ वर्षको उमेरमा यो पुरस्कार पाउने सबैभन्दा कान्छी व्यक्ति भइन्। उनले यो पुरस्कार भारतका कैलाश सत्यार्थीसँग साझा गरेकी थिइन्, जो बालश्रम विरुद्धको अभियानमा सक्रिय छन्।

मलालाले "Malala Fund" नामक संस्था स्थापना गरेकी छिन्, जसले विश्वभरका केटीहरूलाई शिक्षामा पहुँच दिन सहयोग गर्दछ। उनको प्रयासमा धेरै देशहरूमा केटीहरूको विद्यालयमा पहुँच सुधारिएको छ।

उनको आत्मकथा "I Am Malala" (म मलाला हुँ) सन् २०१३ मा प्रकाशित भएको थियो, जुन विश्वभरि लोकप्रिय भयो। यस पुस्तकमा उनले आफ्नो जीवन संघर्ष, तालिबान शासन र शिक्षा अधिकारको लागि आफ्नो अडानको बारेमा लेखेकी छन्।

हाल मलाला बेलायतमा बसोबास गर्छिन् र अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयबाट दर्शनशास्त्र, राजनीति र अर्थशास्त्र (PPE) मा स्नातक गरेकी छिन्। उनी अझै पनि शिक्षा र महिला अधिकारका क्षेत्रमा सक्रिय छिन्। उनले विश्वभरका थुप्रै सम्मेलन, संयुक्त राष्ट्र संघको बैठक र सामाजिक अभियानहरूमा भाग लिन्छिन्।