निर्मल पुर्जा, जसलाई ‘निम्स’ वा ‘निम्सदाई’ नामले चिनिन्छ, २५ जुलाई १९८३ मा नेपालको गण्डकी प्रदेश, म्याग्दी जिल्लाको दाना गाउँमा जन्मेका थिए। उनी मागर जातिका हुन् र हिन्दु धर्मावलम्बी हुन्। चार वर्षको उमेरमा उनको परिवार चितवन जिल्लामा बसोबास गर्न थाले जहाँ उनले प्रारम्भिक शिक्षा प्राप्त गरे। विद्यार्थी हुँदै गर्दा उनी किक-बक्सिङमा समेत दक्ष भएका थिए।
उनले सन् २००३ मा १८ वर्षको उमेरमै ब्रिटिश आर्मीको प्रसिद्ध गोर्खा ब्रिगेडमा प्रवेश पाए र त्यहिँबाट सन् २००९ सम्म सेवा गरे। त्यसपछि उनी विशेष बल (Special Boat Service - SBS) मा प्रवेश गरी १६ वर्ष लामो सैन्य करियर पुरा गरे। SBS मा रहँदा उनी अत्यधिक चिसो–मौसममा युद्ध कक्षाका विशेषज्ञ बने।
२०१२ डिसेम्बरमा एक अवकाशको क्रममा उनलाई पहिलो पटक उच्च हिमाल चढ्ने इच्छा जाग्यो, जसले उनलाई लोबुचे पूर्व (६११९ मिटर) चढाउन प्रेरित गर्यो। त्यसपछि २०१४ मा उनले ८ हजार मिटर माथिका डौलागिरीलाई १५ दिनमै सफलता पूर्वक आरोहण गरे। २०१६ मा उनले पहिलो पटक सगरमाथा (एभरेष्ट, ८८४८ मि.) आरोहण गर्यो र २०१७ मा आफ्नै नेतृत्वमा १३ जना गोर्खा सैनिकसहित अर्को सफल यात्रा सम्पन्न गरे।
२०१८ मा उनी दक्षिण राष्ट्रपतिको महाबीर नजिकको व्यावसायिक गरिमाको प्रतीक ‘Member of the Order of the British Empire (MBE)’ पुरस्कारबाट सम्मानित भए। त्यही वर्ष उनले पूर्ण रूपमा पर्वतारोहणतर्फ समर्पित भएको घोषणा गरे।
१७ वर्ष सैन्य अनुभवपछि सन् २०१९ अप्रिलदेखि उनी ‘Project Possible 14/7’ अन्तर्गत संसारका १४ वटा ८ हजार मिटर माथिका शिखरहरू ६ महिना र ६ दिनभित्र आरोहण गर्ने लक्ष्यमा लागे। यस अनूठा चुनौतीमा उनले २३ अप्रिल २०१९ मा पहिलो आरोहण शुरू गरे र अक्टोबरमा अन्तिम चुच्चोसम्म पुगेर विश्व परम्परा तोडे। यस क्रममा उनले एभरेष्ट, ल्होत्से र मकालु मात्र ४८ घण्टामा चढेर एक विशेष कीर्तिमान कायम गरे।
उनले पहिलो पटक सगरमाथा, ल्होत्से र मकालु एक साथ २ दिन ३० घण्टाभित्रमा सफलतापूर्वक आरोहण गरेका थिए। २०१९ को अन्तिम चरणमा उनले तोतील हिमालहरू जस्तै चो ओयु, मनास्लु र शीषपाङमा पनि सफलता पाए। उनका पाँच समुहहरू मध्ये अन्तिम समूहमा पहिलो शीतकालीन के२ आरोहण गर्ने इतिहास अनुसार उनी नै हुन् (२०२१ मा सफल)।
उनले पर्वतीय सफाइ पहलमार्फत आफ्नो मातृभूमिको संरक्षणतर्फ ख्याल पुऱ्याउनको लागि ‘Nimsdai Foundation’ को स्थापना गरे, साथै अल्पाइन समुदायलाई सहयोग पुर्याउन अभियान सञ्चालन गरिरहेका छन्।
व्यक्तिगत जीवनमा उनी सुची पुर्जा (गोर्खा परिवारकी)सँग विवाहित छन् र हिमानी नामकी छोरीका पिता हुन्। हाल उनी ब्रिटनको हैम्पशायरमा बसोबास गर्दै आफ्नो पर्वतारोही संस्था ‘Elite Exped’ मार्फत व्यवसाय र सामाजिक परियोजनाहरू चलाइरहेका छन्।
उनको कथा “Beyond Possible” (२०२०) नामक पुस्तक र “14 Peaks: Nothing Is Impossible” (२०२१) नामक Netflix डक्युमेन्ट्री मार्फत विश्वसामु प्रस्तुत गरिएको छ। यिनले उनलाई प्रेरक वक्ता र आधुनिक पर्वतारोहण समाजका प्रतीक मान्यता दिलाएको छ।
एजेन्सी
