भिन्सेन्ट विलेम भान गघ (Vincent Willem van Gogh) को जन्म ३० मार्च १८५३ मा नेदरल्यान्ड्सको ब्राबान्त प्रान्तको सानो गाउँ ग्रोट-जुनडर्टमा भएको थियो। उनका पिता थियोडोरस भान गघ एक धार्मिक पादरी थिए भने आमा आना कोर्नेलिया कार्बेन्टस कलामा रुचि राख्थिन्। उनले आफ्नो जीवनको प्रारम्भमा विद्यालयमा पढे पनि पढाइ पूरा गर्न सकेनन्। सानो उमेरदेखि नै उनी संवेदनशील र भावुक स्वभावका थिए।

कला क्षेत्रमा प्रवेश गर्नु अघि उनले पुस्तक विक्रेता, शिक्षक र धार्मिक प्रचारकको रूपमा काम गरेका थिए। उनले केही समय बेल्जियमको खानी क्षेत्रमा खानी मजदुरसँग बसेर सामाजिक सेवा पनि गरेका थिए। तर समयसँगै उनले आफ्नो जीवन कलामा समर्पित गर्ने निर्णय गरे र भाइ भान गघको सहयोगमा चित्रकला सिक्न थाले।

उनले करिब २१०० भन्दा बढी कलाकृति सिर्जना गरेका थिए जसमा करिब ८६० तेलचित्रहरू रहेका छन्। उनका चित्रहरू प्रायः दैनिक जीवन, प्रकृति, मानवीय पीडा र सौन्दर्यका विषयमा आधारित छन्। उनका ‘स्टारी नाइट’, ‘सनफ्लावर’, ‘द बेडरूम’, ‘द पोटाटो इटर्स’, र ‘व्हीटफिल्ड विद क्रोज’ जस्ता चित्रकला आज विश्व कलाको अमूल्य सम्पदा बनेका छन्। उनले आफ्ना चित्रहरूमा गाढा रङ र द्रुत ब्रश स्ट्रोक प्रयोग गरेर भावनात्मक प्रभाव दिन्थे।

सन् १८८६ मा उनी पेरिस गए जहाँ उनले इम्प्रेसनिस्ट कलाकारहरू क्लोद मोने, पॉल गोग्यां, र हेनरी टुलुज-लोत्रेकसँग सम्पर्क गरे। यसले उनको चित्रकलामा गहिरो प्रभाव पारेको थियो। पछि उनी फ्रान्सको आरल्स नामक शहरमा गए जहाँ उनले पॉल गोग्यांसँग केही समय बिताए। तर उनीहरूबीच कलात्मक दृष्टिकोणमा मतभेद हुँदा सम्बन्ध बिग्रियो। यही समयको तनावमा उनले आफ्नो कान काट्ने घटना घटेको मानिन्छ।

भान गघले आफ्नो जीवनमा मानसिक स्वास्थ्य समस्या धेरै झेले। उनलाई डिप्रेशन र मानसिक असन्तुलनले सताइरह्यो। धेरै पटक उनी मानसिक रोगको अस्पतालमा भर्ना भए पनि चित्रकलाको अभ्यास छोडेनन्। उनको सबैभन्दा चर्चित चित्र ‘स्टारी नाइट’ उनले अस्पतालमा बस्दाबेलामा सिर्जना गरेका थिए।

२९ जुलाई १८९० मा फ्रान्सको ओभेर्स-सुर-ओइसमा ३७ वर्षको उमेरमा उनको मृत्यु भयो। उनको मृत्यु आत्महत्याका कारण भएको व्यापक रूपमा मानिन्छ। जीवनकालमा उनले धेरै चित्र बेचेका थिएनन् र आर्थिक कठिनाइमै बाँचे। तर मृत्युपछि उनको कलाले विश्वभर मान्यता पायो।

आज उनी चित्रकलाको इतिहासमा सबैभन्दा प्रभावशाली कलाकारमध्ये एक मानिन्छन्। उनको कला र जीवनकथाले आज लाखौँ मानिसलाई प्रेरित गरिरहेको छ।