शंखधर साख्वा नेपालका एक महान व्यापारी, समाजसेवी तथा परोपकारी व्यक्तित्व हुन्। उनी नेवारी समुदायका गर्वका रूपमा चिनिन्छन्। उनको जन्म नेपाल उपत्यकामा भएको मानिन्छ र उनी एक सम्पन्न व्यापारी परिवारका सदस्य थिए। उनी धन, प्रतिष्ठा र सामाजिक प्रभाव भएका व्यक्ति भए तापनि, आफ्नो जीवन उनले समाज र जनताको हितका लागि समर्पण गरेका थिए।

शंखधर साख्वा विशेष गरी नेपाल संवत् (नेपाळ सम्बत्) सुरु गर्ने महानायकका रूपमा परिचित छन्। इतिहासअनुसार, नेपाल संवत् ८७९ सालमा सुरु भएको हो। त्यो समयमा काठमाडौँ उपत्यकाका सर्वसाधारण नागरिकहरू ऋणग्रस्त थिए। ऋण तिर्न नसक्ने नागरिकहरू दुःख र गरिबीको जीवन बिताइरहेका थिए। शंखधर साख्वाले आफ्नो सम्पूर्ण सम्पत्ति त्यस ऋणग्रस्त जनतालाई ऋणमुक्त बनाउन खर्च गरे। यस कार्यले सम्पूर्ण समाजलाई ऋणमुक्त बनायो र जनताले स्वतन्त्रताको अनुभव गरे। यसै ऐतिहासिक योगदानलाई सम्झना गर्दै नेपाल संवत् सुरु गरिएको हो।

नेपाल संवत् केवल एउटा संवत् मात्र नभई नेपाली पहिचान, संस्कृति र गौरवको प्रतीक बनेको छ। आज पनि नेवारी समुदायले नेपाल संवत्लाई धुमधामका साथ नववर्षका रूपमा मनाउँछन्। यस संवत्ले समाजमा सहकार्य, आपसी समझदारी र एकताको सन्देश बोकेको छ।

शंखधर साख्वा केवल व्यापारी मात्र नभई महान समाजसेवी थिए। उनले धनलाई व्यक्तिगत फाइदामा प्रयोग नगरी सामूहिक हितका लागि समर्पण गरेर एक अद्वितीय उदाहरण प्रस्तुत गरे। उनका योगदानले नेपाली समाजमा सहकार्य, करुणा र उदारताका मूल्यहरू स्थापित गरेका छन्।

आजको दिनमा पनि शंखधर साख्वाको स्मृति नेपालमा सम्मानपूर्वक सम्झिन्छ। नेपाल सरकार ले उनीप्रति श्रद्धा प्रकट गर्दै उनको योगदानलाई राष्ट्रिय स्तरमा सम्मान गर्ने गरेको छ। उनलाई राष्ट्रिय नायकको उपाधि प्रदान गरिएको छ। उनको जीवनीले नेपालीहरूलाई देशप्रेम, समाजप्रेम र परोपकारिताको बाटोमा प्रेरणा दिने काम गरेको छ।