रानी एलिजाबेथ द्वितीय (Queen Elizabeth II) बेलायतको इतिहासमै सबैभन्दा लामो समयसम्म शासन गर्ने रानी थिइन्। उनको जन्म सन् १९२६ अप्रिल २१ मा लन्डनको मेफेयरमा भएको थियो। उनका पिता राजा जोर्ज षष्ठम र आमा रानी एलिजाबेथ (क्विन मदर) थिए। एलिजाबेथले बाल्यकालमै अनुशासित र जिम्मेवार स्वभावकी थिइन्। उनले घरमै निजी शिक्षकहरूसँग शिक्षा प्राप्त गरिन् र इतिहास, भाषा, संगीत र धर्मसम्बन्धी विषयहरूमा अध्ययन गरिन्। उनले दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा Auxiliary Territorial Service मा सेवा गरेकी थिइन्, जहाँ उनले मोटर मिस्त्री र चालकको रूपमा काम गरेकी थिइन्। यसले उनको देशप्रतिको कर्तव्यबोधलाई झल्काउँछ।

सन् १९४७ नोभेम्बर २० मा एलिजाबेथले ग्रीसका राजकुमार फिलिप माउन्टब्याटेनसँग विवाह गरिन्। प्रिन्स फिलिपले पछि ड्यूक अफ एडिनबर्गको उपाधि पाए। उनीहरूका चार सन्तानहरू छन् — प्रिन्स चार्ल्स (अब राजा चार्ल्स तेस्रो), राजकुमारी एन, प्रिन्स एन्ड्र्यू, र प्रिन्स एडवर्ड। उनको पारिवारिक जीवन सरल र सादगीपूर्ण मानिन्छ, र उनी सधैं आफ्नो परिवारप्रति समर्पित रहिन्।

सन् १९५२ फेब्रुअरी ६ मा पिता राजा जोर्ज षष्ठमको निधनपछि एलिजाबेथले सिंहासन सम्हालिन्। उनको राज्याभिषेक सन् १९५३ जुन २ मा भव्य समारोहका साथ वेस्टमिन्स्टर एब्बेमा सम्पन्न भएको थियो। उनको शासनकालमा बेलायतले औपनिवेशिक युगको अन्त्य, राष्ट्रमण्डलको विस्तार, राजनीतिक उतारचढाव र विश्वव्यापी सामाजिक परिवर्तनहरू देख्यो। रानीले बेलायत र विश्वका १०० भन्दा बढी देशहरूको भ्रमण गरिन्, र उनको यात्राले राष्ट्रमण्डल देशहरूबीचको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनायो।

उनको शासनकालमा बेलायती राजतन्त्रले अनेकौं चुनौतीहरू सामना गर्नुपर्‍यो — जस्तै १९९७ मा प्रिन्सेस डायनाको निधन, पारिवारिक विवादहरू, र आधुनिक युगमा राजतन्त्रप्रतिको दृष्टिकोणमा आएको परिवर्तन। तर, एलिजाबेथले सधैं संयम, सम्मान र निरन्तर सेवाभावका साथ आफ्नो भूमिका निर्वाह गरिन्। उनले राजनीतिक रूपमा तटस्थ रहँदै जनताको एकताको प्रतीकको रूपमा काम गरे।

उनले आफ्नो शासनकालमा १५ जना बेलायती प्रधानमन्त्रीहरू देखिन्, विन्सटन चर्चिलदेखि लिएर लिज ट्रससम्म। उनको कूटनीतिक बुद्धिमत्ता, व्यावहारिकता र जनसेवाप्रतिको समर्पणले उनलाई विश्वकै सम्मानित नेतामध्ये एक बनायो। रानी एलिजाबेथले आधुनिक विश्वमा राजतन्त्रलाई सान्दर्भिक र लोकप्रिय बनाएर राख्न सफल भइन्।

रानी एलिजाबेथ द्वितीयको निधन ८ सेप्टेम्बर २०२२ मा स्कटल्याण्डको बालमोरल कासलमा ९६ वर्षको उमेरमा भयो। उनको निधनले विश्वभरका मानिसहरूलाई दुःखित बनायो। उनको अन्त्येष्टि समारोहमा विश्वका प्रमुख नेताहरूले भाग लिए र उनको जीवन र योगदानप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरे। उनको निधनपछि उनका ज्येष्ठ छोरा चार्ल्स तेस्रो बेलायतका नयाँ राजा बने।

रानी एलिजाबेथ द्वितीयले आफ्नो जीवनभर राष्ट्र र जनताप्रतिको सेवाभाव, कर्तव्यनिष्ठा, संयम र नेतृत्वको उत्कृष्ट उदाहरण प्रस्तुत गरिन्। उनको जीवनले विश्वका धेरै नेताहरू र नागरिकहरूलाई प्रेरणा दिएको छ। रानी एलिजाबेथ साँचिकै विश्वइतिहासकी अद्वितीय रानी थिइन्, जसको नाम सधैं सम्मानका साथ स्मरण गरिनेछ।