वीरगञ्ज । मधेस प्रदेशको राजनीतिक ‘हब’ मानिने पर्सा जिल्लाको क्षेत्र नम्बर ३ मा यस पटकको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले रोचक मोड लिएको छ । परम्परागत राजनीतिक शक्तिहरू नेपाली काँग्रेस, नेकपा (एमाले), नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) सँगै उदाउँदो राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उम्मेदवारहरू मैदानमा उत्रिएका छन् ।

पर्सा – ३ मा कुल ९६ हजार ५ सय ४२ मतदाताहरू रहेका छन् । तथ्याङ्कका अनुसार कुल मतदातामध्ये युवा मतदाताहरूको ठूलो हिस्सा रहेकोले निर्वाचन परिणामलाई उल्ट्याउन सक्ने निर्णायक शक्ति बन्न सक्ने देखिएको छ । स्थानीय राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, विकास, सुशासन र नयाँ भिजनलाई प्राथमिकता दिने उम्मेदवारहरूले यस पटक बाजी मार्न सक्छन् ।

पर्सा–३ को निर्वाचनमा विभिन्न राजनीतिक दलहरूबाट आएका उम्मेदवारहरूले क्षेत्रको राजनीतिक परिदृश्यलाई बहुआयामी बनाएका छन् । नेपाली काँग्रेसका सुरेन्द्रकुमार चौधरी यस क्षेत्रका पुराना खेलाडी हुन् । विगतका दुई निर्वाचनमा झिनो मतान्तरले पराजित भएका चौधरी यस पटक ‘जातीय मतको बलमा’ संसद् प्रवेश गर्ने रणनीतिमा छन् । उनी स्थानीय स्तरमा विकास कार्यहरूमा सक्रिय रहेका छन् र मधेसका मुद्दाहरूमा बोल्दै आएका छन् । तर, यस पटकको परिस्थिति उनको लागि सहज छैन । युवा मतदाताहरूको बढ्दो प्रभाव र नयाँ अनुहारहरूको प्रवेशले उनको परम्परागत समर्थन आधारलाई चुनौती दिएको छ ।

अर्कोतर्फ, नेकपा (एमाले) ले नयाँ अनुहार रुपेश पाण्डेलाई मैदानमा उतारेको छ । पाण्डे युवा मतदाताहरूबिच लोकप्रियता कमाउन सफल भएका छन् । उनको अभियानले आधुनिक विकास, रोजगारी सृजना र डिजिटल सुशासनलाई जोड दिएको छ । एमालेको सङ्गठनात्मक शक्ति र पाण्डेको ताजा छविले पर्सा – ३ मा पार्टीको स्थिति मजबुत बनाउने सम्भावना छ ।

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) बाट छोटेलाल प्रसाद यादव उम्मेदवार बनेका छन् । यादव मधेसका स्थानीय मुद्दाहरू जस्तै सिँचाइ, कृषि र बाढी नियन्त्रणमा जोड दिँदै आएका छन् । नेकपा (माओवादी केन्द्र) र नेकपा (एकीकृत समाजवादी) को एकताले बनेको नेकपाले उनलाई बलियो समर्थन दिन सक्ने भए पनि कम्युनिस्ट आन्दोलनको विभाजनले मतदाताहरूमा भ्रम सिर्जना गरेको विश्लेषण छ ।

यसैबिच, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का रामाकान्त चौरसियाले पनि मैदानमा चुनौती थपेका छन् । रास्वपाको उदयले नयाँ राजनीतिक विकल्प खोजिरहेका मतदाताहरूलाई आकर्षित गर्न सक्ने अनुमान गरिए पनि चौरसियालाई सङ्गठनको कमजोरीले समस्या पारिरहेको छ । साथै, ‘पैसाको बलमा उम्मेदवार बनेको’ आरोपले उनको अभियानलाई धक्का दिएको छ । रास्वपाको राष्ट्रिय स्तरको लोकप्रियता भए पनि स्थानीय स्तरमा यसको प्रभाव सीमित देखिएको छ ।

पर्सा–३ मा कुल मतदाताहरू ९६ हजार ५ सय ४२ रहेका छन् । कुल मतदातामध्ये  १८ देखि ४० वर्ष उमेर समूहका युवा मतदाताहरू ४१ प्रतिशत छन् । यो ठूलो हिस्सा निर्वाचनको नतिजालाई उल्ट्याउन सक्ने शक्ति हो । युवा मतदाताहरू परम्परागत राजनीतिबाट असन्तुष्ट छन् र विकास, रोजगारी, शिक्षा र भ्रष्टाचार नियन्त्रण जस्ता मुद्दाहरूमा नयाँ भिजन खोजिरहेका छन् । विगतका निर्वाचनहरूमा जातीय र क्षेत्रीय मतले प्रमुख भूमिका खेलेको भए पनि यस पटक युवा मतले त्यसलाई चुनौती दिन सक्छ ।

स्थानीय राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, युवा मतदाताहरू सोसल मिडियामा सक्रिय छन् र उम्मेदवारहरूको छवि तथा अभियानलाई यसैमार्फत मूल्याङ्कन गर्छन् । रुपेश पाण्डे जस्ता नयाँ अनुहारहरूले यसलाई फाइदा उठाउन सक्छन् भने सुरेन्द्र चौधरी जस्ता पुराना नेताहरूले युवाहरूसँग जोडिन सङ्घर्ष गरिरहेका छन् । अर्कोतर्फ युवा मत एकीकृत भएर कुनै एक उम्मेदवारतर्फ लाग्यो भने, परिणाम अप्रत्याशित हुन सक्छ ।

निर्वाचनमा मुख्य चुनौती भनेको मतदाताहरूको असन्तुष्टि हो । मधेस प्रदेशमा विकासको कमी, बेरोजगारी र बाढी जस्ता समस्या लामो समयदेखिको कारण मतदाताहरूलाई नयाँ विकल्पतर्फ आकर्षित गरिरहेको छ । नेपाली काँग्रेस र एमाले जस्ता परम्परागत दलहरूले आफ्नो सङ्गठनात्मक शक्तिलाई प्रयोग गरेको भए पनि रास्वपा जस्ता नयाँ दलहरूले ‘परिवर्तन’ को नारा दिएर चुनौती दिइरहेका छन् ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, विकास र सुशासनलाई प्राथमिकता दिने उम्मेदवारहरूको पल्ला भारी हुन सक्छ । उदाहरणका लागि, रुपेश पाण्डेको युवा–केन्द्रित अभियानले ४१ प्रतिशत युवा मतलाई आकर्षित गरेमा एमालेले जित्न सक्छ । अर्कोतर्फ, सुरेन्द्र चौधरीको जातीय आधार मजबुत भए पनि युवा मत विभाजित हुँदा उनको लागि परिस्थिति कठिन हुनेछ । रामाकान्त चौरसियाको लागि सङ्गठन विस्तार र आरोपहरूको सामना गर्नु मुख्य चुनौती छ भने छोटेलाल प्रसाद यादवले गठबन्धनको एकतालाई कायम राख्नु पर्नेछ ।

समग्रमा, पर्सा–३ को निर्वाचन मधेस प्रदेशको राजनीतिक दिशालाई प्रभाव पार्न सक्छ । युवा मतले निर्णायक भूमिका खेल्यो भने पर्सा – ३ मा नयाँ नेतृत्वको उदय हुन सक्छ । मतदानको दिन नजिकिँदै गर्दा अभियानहरू तीव्र भएका छन् र मतदाताहरूको निर्णयले यो रोचक प्रतिस्पर्धाको अन्त्य गर्नेछ ।