×

जनबोली स्वास्थ्य ब्यूरो । अहिलेको व्यस्त कार्यतालिकाका कारण मानिसहरु पर्याप्त व्यायम र खानपानमा ध्यान दिन सक्दैनन् । बढ्दो अल्छीपनाका कारण मधुमेहजस्ता रोगहरु लाग्नु कुनै नौलो कुरा होईन ।

मधुमेहलाई अङ्ग्रेजीमा डायबिटिज, डायबिटिज मिलाइटस वा डायबिडिज मलाइटस (अमेरिकामा)( भनिन्छ ।

तर नेपालीमा चिनीरोग भनेर पनि चिनिन्छ । मानव शरीरमा हुने विभिन्न रासायनिक प्रतिक्रियाका कारण रगतमा लामो समयसम्म चिनीको मात्रा बढी हुने रोगहरूलाई सामूहिक रूपमा अङ्ग्रेजीमा डायबिटिज मिलाइटस भन्ने गरिन्छ।

रगतमा चिनीको मात्रा बढी भएपछि तारनतार पिसाब लाग्ने, धेरै तिर्खा र भोक लाग्ने जस्ता लक्षणहरू देखिन्छन्। उपचार गरेन भने मधुमेहले धेरै जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ।

छोटो अवधिका लागि देखिने कडा खालका जटिलताहरू डायबेटिक केटोएसिडोसिस र नन्केटोटिक हाइपरोस्मोलार कोमा हुन् भने लामो अवधिसम्म रहने जटिलताहरूमा मुटु तथा रक्तनलीका रोगहरू ( कार्डियोभास्कुलर डिजिजेज), स्ट्रोक, मिर्गौलाको खराबी, खुट्टामा हुने अल्सर तथा आँखामा खराबी आउने जस्ता समस्याहरू पर्दछन् । आज हामी यसको घरेलु उपचारबारे चर्चा गर्न गइरहेका छौं ।

अदुवा : अदुवा हरेक नेपाली भान्सामा पाईन्छ र असंख्य लाभ पनि पाइन्छ । अदुवा वास्तवमा इन्सुलिन स्राव नियन्त्रणमा धेरै प्रभावकारी हुन्छ । तपाईं आफ्नो चियामा अदुवा राख्न सक्नुहुन्छ, वा अदुवा–बेसार दूध पनि पिउन सक्नुहुन्छ ।

एउटा कुरा के ख्याल गर्नुहोला भने अदुवा पकाएको नभईं काँचो हुनु पर्छ । तपाईं सुक्खा अदुवाको धुलो (पाउडर) पनि उपभोग गर्न सक्नुहुन्छ ।

जामुन : जामुन मधुमेह लागेका मानिसहरुको लागी एक अद्भुत फल हो । किनकि यस्ले शरीरमा पाइने चीनी नियन्त्रणमा धेरै राम्रो भुमिका खेल्छ । जामुनलाई जम्बोबोलिन पनि भनिन्छ । यसमा एक यौगिक कुरा पनि समावेश छ ।

जाम्बोलिन ज्यामुनको बीउमा अधिक मात्रामा त्यस्तो पाइन्छ, जस्ले रक्त सञ्चारको स्तरलाई कम गर्नमा सहयोग गर्दछ । यो इन्सुलिन संवेदनशीलता, जो मूलतः इन्सुलिन प्रतिरोधीको विपरीत बढाउँछ ।

जबकि इन्सुलिन प्रतिरोधीको अर्थ तपाईंको शरीरमा प्रभावकारी ढंगले प्रयोग भइरहेको छैन भन्ने हुन्छ । इन्सुलिन संवेदनशीलता इन्सुलिनको राम्रो उपयोगमा मद्दत गर्दछ । जामुनले इन्सुलिन संवेदनशीलता बढाउँछ जसले मधुमेह रोक्नमा सहयोगी भुमिका खेल्छ ।

मेथी : मेथीले शरीरमा ग्लुकोज सहिष्णुता बढाउन मद्दत गर्दछ । यो घुलनशील फाइबरको धनी हुन्छ । त्यस्मा भएको कार्बोहाइड्रेटले पाचन र अवशोषणलाई कम गरेर रक्त सञ्चारको स्तर नियन्त्रणमा मद्दत गर्दछ ।

दालचीनी : दालचीनी पनि एक अद्भुत मसला हो । यसले इन्सुलिन गतिविधि ट्रिगर र इन्सुलिन संवेदनशीलता जसको अर्थ यो प्रभावकारी ढंगले इन्सुलिनको उपयोग गर्नको लागी तपाईंको शरीरको क्षमता बृद्धि गर्दछ ।

नीम : नीम एक वर्षौ पुरानो जडीबुटी हो । मानिसहरु धेरै बर्षहरुदेखि यसमाथि भरोसा गरीरहेका छन् । नीममा फ्लेभोनोइड्स, ग्लाइकोसाइड्स र ट्राइटरपेनोइड्स नामक रसायन पाइन्छ । ति तत्वहरुले ग्लुकोजको बृद्धिलाई रोक्न मद्दत गर्दछन् । तपाईं यसलाई धुलो ( पाउडर ) को रूपमा दिनमा दुई पटक लिन सक्नुहुन्छ ।

नोटः यो सामग्रीले सल्लाहसहित, सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ । यो कुनै पनी तरिकाले योग्य चिकित्सा रायको विकल्प हुन सक्दैन् । सधैं एक विशेषज्ञ वा अधिक जानकारीको लागी तपाईंको डाक्टरसँग परामर्श लिने गर्नुहोस् । जनबोली यो जानकारीको लागी जिम्मेवारी दावी गर्दैन ।

Back to top