बेनजामिन फ्र्याङ्कलिन (१७ जनवरी १७०६ – १७ अप्रिल १७९०) संयुक्त राज्य अमेरिकाका एक महान् व्यक्तित्व, वैज्ञानिक, आविष्कारक, राजनीतिज्ञ, कूटनीतिज्ञ, लेखक, पत्रकार, प्रकाशक तथा दार्शनिक थिए। उनी अमेरिकाको स्वतन्त्रताको प्रमुख नायक मात्र होइन, अमेरिकी समाजलाई आधुनिक रूप दिन सहयोग गर्ने महान् सुधारक पनि थिए। उनको जीवन, संघर्ष र योगदानले उनलाई अमेरिकी इतिहासको अत्यन्त सम्मानित व्यक्तित्व बनाएको छ।

फ्र्याङ्कलिनको जन्म १७०६ जनवरी १७ मा बोस्टन, म्यासाचुसेट्समा भएको थियो। उनी १७ छोराछोरीमध्ये १५औं संतान थिए। उनको पारिवारिक अवस्था सामान्य थियो, जसका कारण उनले औपचारिक शिक्षा मात्र १० वर्षसम्म लिन सके। तर उनको ज्ञानप्रतिको अटूट चाहना र मेहनतले उनलाई स्वशिक्षित व्यक्तित्वको रूपमा स्थापित गर्‍यो। कम उमेरमै उनले आफ्नो दाजुको मुद्रण व्यवसायमा काम गर्न थाले र यसैबाट उनी पत्रकारिता र लेखनतर्फ आकर्षित भए।

१७२९ मा उनले 'पेनसिल्भेनिया ग्याजेट' नामक समाचारपत्र प्रकाशन सुरु गरे, जसले उनलाई सशक्त पत्रकार र विचारकको रूपमा चिनायो। पछि उनले 'पुअर रिचर्ड्स अल्मानाक' नामक पुस्तक प्रकाशित गरे, जसमा व्यावहारिक ज्ञान, कृषि, व्यापार, स्वास्थ्य र जीवनशैलीसम्बन्धी शिक्षाप्रद विचारहरू समावेश थिए। यसले उनलाई आम नागरिकबीच लोकप्रिय बनायो।

वैज्ञानिक र आविष्कारकको रूपमा, फ्र्याङ्कलिनले बिजुलीसम्बन्धी प्रयोगहरूमा गहिरो योगदान दिए। १७५२ मा उनले प्रसिद्ध 'घुम्ती पतंग प्रयोग' (Kite Experiment) मार्फत बिजुली र लाइटिङ बीचको सम्बन्ध सिद्ध गरे। उनले बिजुली छडी (Lightning Rod), द्वैध चश्मा (Bifocals), फ्र्याङ्कलिनले स्टोभ र काठ काट्ने कार्यलाई सजिलो बनाउने उपकरणहरू आविष्कार गरे। उनको अनुसन्धान र आविष्कारहरूले मानव जीवनलाई व्यावहारिक रूपमा सजिलो बनायो।

राजनीतिज्ञ र कूटनीतिज्ञको रूपमा, उनी अमेरिकी स्वतन्त्रता संग्रामका एक प्रमुख नेता थिए। स्वतन्त्रता घोषणा पत्र (Declaration of Independence) मा हस्ताक्षर गर्ने संस्थापक पितामध्ये उनी एक थिए। उनी १७७६ मा फ्रान्स गएका थिए र त्यहाँ उनले अमेरिकी पक्षलाई समर्थन गराउन महत्वपूर्ण भूमिका खेले। फ्रान्सको सहयोगले अमेरिकाले स्वतन्त्रता युद्ध जित्न महत्त्वपूर्ण मद्दत पायो। सन् १७८३ मा भएको पेरिस सन्धि (Treaty of Paris) मा पनि उनको प्रमुख भूमिका रह्यो, जसले अमेरिकाको स्वतन्त्रतालाई औपचारिक मान्यता दिलायो।

फ्र्याङ्कलिन सामाजिक सुधारका पक्षधर थिए। उनले पहिलो सार्वजनिक पुस्तकालय, पहिलो दमकल विभाग, शिक्षण संस्थानहरू स्थापना गर्न सहयोग गरे। उनले दास प्रथाविरुद्ध आवाज उठाए र समानताको पक्षमा सशक्त विचार प्रस्तुत गरे।

१७९० अप्रिल १७ मा ८४ वर्षको उमेरमा उनको निधन भयो। उनको अन्त्येष्टि कार्यक्रममा २०,००० भन्दा बढी व्यक्ति सहभागी भए।

बेनजामिन फ्र्याङ्कलिन आजसम्म पनि अमेरिकाको इतिहासमा मात्र नभई विश्व इतिहासमै अद्वितीय व्यक्तित्वका रूपमा स्मरण गरिन्छ।