हेनरी फोर्ड विश्वका सबैभन्दा प्रभावशाली उद्योगपति तथा आधुनिक मोटरगाडी उद्योगका अग्रणी व्यक्तित्वमध्ये एक थिए। उनको जन्म ३० जुलाई १८६३ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाको मिशिगन राज्यको डियरबोर्न नजिकै एक कृषक परिवारमा भएको थियो। बाल्यकालदेखि नै उनी मेसिन, उपकरण र यान्त्रिक वस्तुप्रति अत्यन्तै उत्सुक थिए। अन्य बालबालिकाले खेलकुदमा समय बिताउँदा हेनरीले घडी, उपकरण तथा विभिन्न यान्त्रिक वस्तुहरू खोल्ने र पुनः जोड्ने काम गर्थे। यही जिज्ञासाले उनलाई भविष्यमा विश्वप्रसिद्ध आविष्कारक तथा उद्योगपति बन्न प्रेरित गर्यो।

किशोरावस्थामा उनले कृषि कार्यभन्दा मेसिनसँग काम गर्न बढी रुचि देखाए। १६ वर्षको उमेरमा उनी डेट्रोइट गए र विभिन्न मेसिन पसल तथा कारखानाहरूमा प्रशिक्षार्थीका रूपमा काम गर्न थाले। त्यहाँ उनले इन्जिन, धातु प्रशोधन तथा यान्त्रिक प्रणालीहरूको गहिरो ज्ञान हासिल गरे। पछि उनले एडिसन इलुमिनेटिङ कम्पनीमा इन्जिनियरको रूपमा काम गरे। यही समयमा उनले पेट्रोलबाट चल्ने सवारीसाधनको सम्भावनाबारे अनुसन्धान सुरु गरेका थिए।

सन् १८९६ मा हेनरी फोर्डले आफ्नो पहिलो स्वचालित सवारीसाधन “क्वाड्रिसाइकल” निर्माण गरे। यो चार पाङ्ग्रे सानो सवारीसाधन थियो जसले उनको प्रतिभालाई प्रमाणित गर्यो। प्रारम्भिक प्रयासहरूमा उनले विभिन्न आर्थिक तथा प्राविधिक चुनौतीहरू सामना गरे तापनि उनी निरन्तर अगाडि बढिरहे। अन्ततः सन् १९०३ मा उनले फोर्ड मोटर कम्पनी स्थापना गरे।

फोर्ड मोटर कम्पनीले सन् १९०८ मा “मोडेल टी” नामक मोटरगाडी बजारमा ल्यायो। यो गाडी सरल, भरपर्दो तथा तुलनात्मक रूपमा सस्तो भएकाले आम नागरिकका लागि पनि पहुँचयोग्य बन्यो। मोडेल टी को सफलताले मोटरगाडी उद्योगमा क्रान्ति ल्यायो। हेनरी फोर्डले उत्पादन प्रक्रियामा ‘असेम्ब्ली लाइन’ प्रणालीलाई व्यापक रूपमा प्रयोग गरे, जसले उत्पादनको गति बढायो, लागत घटायो र गाडीलाई सर्वसाधारणसम्म पुर्‍याउन सम्भव बनायो।

फोर्डको अर्को महत्वपूर्ण योगदान कामदारहरूको जीवनस्तर सुधार गर्नु थियो। उनले आफ्ना कामदारहरूलाई त्यस समयको तुलनामा उच्च तलब दिने नीति लागू गरे। यसले कामदारहरूको उत्पादकत्व वृद्धि गर्नुका साथै औद्योगिक क्षेत्रमा नयाँ मापदण्ड स्थापित गर्यो। यद्यपि उनका केही निर्णयहरू विवादास्पद पनि थिए, तर उद्योग व्यवस्थापन र उत्पादन प्रणालीमा उनले ल्याएका परिवर्तनहरू अत्यन्त प्रभावशाली मानिन्छन्।

हेनरी फोर्ड केवल उद्योगपति मात्र नभई समाजसेवी तथा नवप्रवर्तनका समर्थक पनि थिए। उनले शिक्षा, अनुसन्धान तथा सामुदायिक विकासका क्षेत्रमा विभिन्न योगदान दिए। उनको दृष्टिकोणले आधुनिक उत्पादन प्रणाली, व्यवस्थापन पद्धति तथा वैश्विक मोटर उद्योगको विकासमा गहिरो प्रभाव पारेको छ।

७ अप्रिल १९४७ मा ८३ वर्षको उमेरमा हेनरी फोर्डको निधन भयो। तर उनको योगदान आज पनि जीवित छ। फोर्ड मोटर कम्पनी विश्वका प्रमुख मोटरगाडी उत्पादक कम्पनीहरूमध्ये एकका रूपमा स्थापित छ। हेनरी फोर्डको जीवन संघर्ष, नवप्रवर्तन, दूरदर्शिता र उद्यमशीलताको उत्कृष्ट उदाहरण हो।