नेपालको तिहार पर्व उज्यालो, प्रेम, र पारिवारिक आत्मीयताको प्रतीक हो । दियोको झिलिमिली, आतसबाजीको रंग, र रंगोलीको सौन्दर्यले यो पर्वलाई जीवन्त बनाउँछ । तर, यो रमाइलो उत्सवमा छालासम्बन्धी समस्याहरू जस्तै जलन, एलर्जी, र सङ्क्रमणले पनि प्रवेश गर्न सक्छन् ।

पटाकाको धुवाँ, तातो मैन, वा रासायनिक सौन्दर्य प्रसाधनले छालामा क्षति पुर्‍याउन सक्छ, जसले दीर्घकालीन समस्याहरू जस्तै कालो दाग, छाला फाट्ने, वा गम्भीर सङ्क्रमण निम्त्याउन सक्छ ।

तिहारको यो उज्यालो पर्वमा छालालाई स्वस्थ र सुरक्षित राख्न डा. अतुलेश कुमार चौरसियाले केही व्यावहारिक सुझावहरू प्रस्तुत गर्नुभएको छ । यी सुझावहरूले तपाईँ र तपाईँको परिवारलाई सुरक्षित र छालामैत्री तिहार मनाउन सहयोग गर्नेछ।

१. दियो र मैनबत्तीको सुरक्षित प्रयोग : दियो वा मैनबत्ती बलाउँदा स्थिर सतहमा राख्नुहोस्। पर्दा, बालबालिका, वा जनावरबाट टाढा राख्नुहोस्। हावाले फुक्ने ठाउँमा दियो बाल्दा मैनका थोपा छालामा पर्न सक्छ, जसले जलन निम्त्याउँछ ।

२. सुरक्षित कपडाको छनोट : नायलोन वा पोलिएस्टर जस्ता सिंथेटिक कपडाले आगो छिटो समाउँछ। सुती वा रेशमी कपडा प्रयोग गर्नुहोस्, जसले छालालाई आरामदायी र सुरक्षित राख्छ ।

३. पटाकामा सावधानी : पटाका जलाउँदा कम्तीमा ६ फिटको दूरी कायम गर्नुहोस् । आँखाको सुरक्षाका लागि चस्मा लगाउनुहोस् र बालबालिकालाई सधैँ निगरानीमा राख्नुहोस् । हातमा समाएर वा अरूतर्फ लक्षित गरेर कहिल्यै पटाका नजलाउनुहोस् ।

४. धुवाँ र प्रदूषणबाट छालाको रक्षा : पटाकाको धुवाँले छाला सुख्खा बनाउन, कालो दाग उत्पन्न गर्न, वा जलन बढाउन सक्छ। मास्कको प्रयोग गर्नुहोस्, अनुहार नियमित धुनुहोस्, र मोइस्चराइजर लगाउनुहोस् ।

५. तातो मैन वा तेलबाट जोगिन तत्काल उपचार : यदि छालामा तातो मैन वा तेल पर्छ भने तुरुन्त चिसो पानीले धुनुहोस् । टुथपेस्ट, तेल, वा घ्यू प्रयोग नगर्नुहोस्, किनकि यिनले सङ्क्रमणको जोखिम बढाउँछ । तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनुहोस् ।

६. सौन्दर्य प्रसाधनमा सतर्कता : अज्ञात वा सस्तो सौन्दर्य उत्पादनले एलर्जी, रातोपन, वा जलन निम्त्याउन सक्छ । छालाको प्रकारअनुसार चिकित्सकले सिफारिस गरेका उत्पादन मात्र प्रयोग गर्नुहोस् ।

७. नियमित छाला हेरचाह : तिहारको व्यस्ततामा पनि बिहान–साँझ फेसावश र मोइस्चराइजर प्रयोग गर्न नबिर्सनुहोस् । प्रदूषणपछि एलोभेरा वा भिटामिन–ई युक्त जेल लगाउँदा छाला स्वस्थ रहन्छ ।

८. आँखा वरिपरिको संवेदनशील छालाको हेरचाह : पटाकाको धुवाँ वा फोहोरा आँखामा परेमा चिसो कपडाले सेक्नुहोस् । कुनै पनि क्रिम वा घरेलु उपचार गर्नुअघि चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोस् ।

९. इलेकट्रोनिक उपकरण र आगोको दूरी : पटाका वा दियो नजिक मोबाइल, तार, वा प्लास्टिक राख्दा आगलागी र विषालु धुवाँको जोखिम हुन्छ, जसले छालामा समस्या ल्याउन सक्छ ।

१०. आपत्कालीन तयारी : पानीको बाल्टिन, प्राथमिक उपचार बक्स, र नजिकको अस्पतालको सम्पर्क नम्बर तयार राख्नुहोस्। आपत्कालीन तयारी नै उत्तम सुरक्षा हो ।

तिहारको समयमा छालामा जलन, रातोपन, एलर्जी, वा सङ्क्रमण देखिएमा तुरुन्त छाला रोग विशेषज्ञको सल्लाह लिनुहोस् । घरेलु उपाय वा स्वयं उपचारले दीर्घकालीन हानि पुर्‍याउन सक्छ। छालाको उपचार सधैँ विशेषज्ञको निगरानीमा गर्नुपर्छ ।

यस तिहार र छठ पर्वले तपाईँको जीवनमा उज्यालो, आत्मीयता, स्वास्थ्य, र मनको शान्ति ल्याओस्। सुरक्षित रहौँ, सजग रहौँ, र प्रेम बाँडौँ — यही हो तिहारको साँचो सौन्दर्य ।
स्वास्थ्य, उज्यालो, र सद्भावसहितको तिहार र छठको हार्दिक शुभकामना !

(डा. चौरसिया वीरगञ्जस्थित नारायणी अस्पतालमा वरिष्ठ परामर्शदाता छाला तथा योनरोग विशेषज्ञ र छाला रोग विभागको प्रमुख हुनुहुन्छ ।)

क्लिनिक: क्योर अल फार्मेसी, सिगरेट फ्याक्ट्री रोड, बिर्ता–४, वीरगञ्ज, नेपाल
सम्पर्क नम्बर:
+977–9803427656 (एनसेल / WhatsApp)
 +977–9765026627 (एनटीसी)
 051-592299(टेलिफोन)
इमेल: [email protected]
वेबसाइट: www.dratulesh.com
स्थान: https://maps.app.goo.gl/YNA433CF79kWzd5XA